U bent hier:

KNHG spreekt zorg uit over voorgenomen plannen Nationaal Archief

01/09/2026

Het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap (KNHG), de beroepsvereniging van historici in Nederland, maakt zich zorgen over de gevolgen van de scherpe keuzes van het Nationaal Archief zoals verwoord in zijn beleidsvisie. Daarin staat vermeld dat het Nationaal Archief voornemens is om de publiekstaken te staken en geen particuliere archieven meer op te nemen en zich uitsluitend te richten op zijn kerntaak, het duurzaam toegankelijk maken en houden van overheidsinformatie.

Het KNHG heeft afgelopen zomer in een ronde tafelgesprek met vertegenwoordigers van het Nationaal Archief en betrokkenen uit de Nederlandse archiefsector bepleit dat in een democratische samenleving archieven belangrijke bronnen voor rechtzoekende burgers zijn. Het opnemen en beschikbaar stellen van alleen overheidsarchieven, geeft een eenzijdig en beperkt beeld terwijl burgers recht hebben op een zo compleet mogelijk beeld. Iets vergelijkbaars geldt ook voor historici die onderzoek doen, al dan niet in opdracht van de overheid. ‘Door particuliere archieven niet meer te acquireren worden nieuwe stiltes en lacunes gecreëerd. Dat heeft consequenties voor onderzoek van historici nu en in de toekomst’, aldus Jan Hein Furnée, voorzitter van het KNHG.

Ook het afstoten van de publiekstaken door het Nationaal Archief baart het KNHG zorgen. Die educatieve taken hebben een duidelijke functie. Ze geven bezoekers informatie, tips en achtergronden bij de te bestuderen archieven zodat de inhoud van de dossiers door hen op juiste waarde geschat kan worden. Het belang van deze educatieve taak was recent duidelijk zichtbaar rondom de openbaarstelling van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR).

Het KNHG schaart zich achter de kritiek van de beroepsvereniging van archivarissen, KVAN, op de voorgenomen plannen en steunt het personeel van het Nationaal Archief in zijn verzet. Tegelijkertijd reikt het KNHG, als vertegenwoordiger van professionele (historische) gebruikers, het Nationaal Archief de hand in de zoektocht naar een oplossing.