Professor van Winterprijs 2025-2026
De inzendingen voor de Professor Van Winterprijs zijn weer open! Deze prestigieuze prijs wordt elke twee jaar uitgereikt voor het beste boek op het terrein van de lokale en regionale geschiedenis. Het gaat om boeken met een bovenlokaal en wetenschappelijk belang. Het prijsbedrag van 3.500 euro wordt ter beschikking gesteld door het Professor Van Winterfonds. Dit keer komen boeken voor bekroning in aanmerking die zijn verschenen in 2025 en 2026. Overzichtswerken met meerdere auteurs komen niet in aanmerking.
De laureaat krijgt een oorkonde en een exemplaar van het juryrapport dat wordt voorgelezen tijdens de uitreiking van de prijs. De uitreiking van de prijs vindt plaats tijdens de jaarlijkse KNHG Prijzendag in januari. Het is gebruikelijk om een gerenommeerd wetenschapper een lezing te laten houden, die het bekroonde boek vanuit een breed wetenschappelijk perspectief neerzet.
Het reglement voor de Van Winterprijs 2025-2026 vindt u hier.
Jury 2025-2026
Joris Roosen (voorzitter)
Marieke Hendriksen
Marijn Molema
Rudolf Bosch
Inzendingen
De inzendtermijn loopt tot en met 26 februari 2027. De prijsuitreiking is in januari 2028.
Inzendingen voor de Prof. van Winterprijs kunt u (ten minste in drievoud) sturen naar:
Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap
T.a.v. Prof. Van Winterprijs 2027
Korte Spinhuissteeg 3
1012 CG Amsterdam
E-mail: prijzen@knhg.nl
Telefoon: 020-2246815
De Professor van Winterprijs
Het Prof. Van Winterfonds reikt elke twee jaar de Van Winterprijs uit voor het beste boek op het terrein van de lokale en regionale geschiedenis in Nederland. Het prijsbedrag van € 3.500,- wordt ter beschikking gesteld door het Prof. Van Winterfonds. De prijs wordt georganiseerd door het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap (KNHG), voorheen door het Huygens Instituut voor Nederlandse geschiedenis en cultuur en het Nederlands Centrum voor Volkscultuur.
De Stichting Professor van Winter Fonds heeft een eigen website: https://vanwinterfonds.nl/
Hierop vindt u de informatie over het Fonds en zijn activiteiten.
Bestuur:
Voorzitter: prof.dr. E. (Elise) van Nederveen Meerkerk
Secretaris: prof.dr M.J. (Mariken) Teeuwen
Penningmeester: dr. W.M. (Menno) Witteveen
Eerdere prijswinnaars
Van Winterprijs 2025
In 2025 verkoos de jury unaniem Bob Pierik tot winnaar van de Professor van Winterprijs met zijn boek Zo veel leven voor de deur. Juryvoorzitter Joris Roosen stelde: 'De kracht van dit boek ligt in de wijze waarop Pierik op toegankelijke en beeldende manier het dagelijkse leven in het zeventiende- en achttiende-eeuwse Amsterdam verweeft met de sociale en ruimtelijke stratificatie van de stad. Het werk leest vlot en is uitermate goed geschreven: met iedere pagina wordt de lezer dieper de leefwereld van vroegmodern Amsterdam ingetrokken.' De jury sprak daarnaast grote waardering uit voor het feit dat Pierik de kracht van Digital Humanities en Big Data benut om een rijkgeschakeerd beeld te destilleren uit een omvangrijke en op het eerste gezicht taaie bron. Concluderend stelde de jury dat het boek grondig archiefonderzoek combineert met een levendige en toegankelijke stijl. De resultaten van een academisch proefschrift worden succesvol omgevormd tot een leesbaar publieksboek. Daarmee slaagt de auteur erin de brug te slaan tussen wetenschap en samenleving.
De prijs werd uitgereikt op de KNHG Prijzendag in Utrecht, met een inleidend woord van dr. J.M. (Marietje) van Winter.
Van Winterprijs 2023
In 2023 is de Professor van Winterprijs uitgereikt aan Gerrit van Oosterom voor zijn boek Boeren op de buitenplaats. De relatie tussen landbouw en buitenleven in het Amstellands Arcadië (1640-1840). De jury koos unaniem voor het boek van Gerrit van Oosterom.
Van Oosterom combineert onderzoek naar het buitenleven van de Amsterdamse sub-elite met een diepgaande studie naar de verhouding tussen pachtboer en eigenaar binnen één organisch geheel. Juist dit laatste is een noviteit die het boek een enorme meerwaarde verleent. De auteur is uitstekend op de hoogte van relevante concepten als mindscapes, polite landscapes en power scapes die helpen om de vele functies van de buitenplaats in overzichtelijke kaders te vatten.
De officiële uitreiking van de Professor Van Winterprijs 2023 vond plaats op vrijdag 24 november op de buitenplaats Wester-Amstel. De jury bestond uit prof. dr. Hanno Brand, prof. dr. Sophie Elpers, prof. dr. Renger de Bruin, prof. dr. Dolly Verhoeven en prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld.
Van Winterprijs 2021
De Professor van Winterprijs 2021 is uitgereikt aan journalist en historisch onderzoeker Enny de Bruijn. De jury koos unaniem voor haar boek De hoeve en het hart . Een boerenfamilie in de Gouden Eeuw. De jury koos voor het boek van Enny de Bruijn, omdat zij niet alleen haar materiaal beheerst, maar ook de kunst van de interpretatie en die van haar pen.
Juryvoorzitter Hanno Brand prees de auteur: ‘Enny de Bruijn heeft een indringend en relevant boek van uitzonderlijke schoonheid geschreven. Het komt maar zelden voor dat een historicus er zo overtuigend in slaagt om aan de hand van één enkele collectie van egodocumenten een boerendorpsgemeenschap in zoveel verschillende facetten tegen het licht te houden. En dat gebeurt dan ook nog in een verhalende stijl waar menig romanschrijver de pen bij aflikt.’
De prijs werd overhandigd in de hervormde kerk te Herwijnen, waar een belangrijk deel van de geschiedenis zich afspeelt.
Van Winterprijs 2019
De Professor van Winterprijs 2019 is uitgereikt aan Lennert Savenije. De jury heeft zijn boek Nijmegen, collaboratie en verzet. Een stad in oorlogstijd unaniem verkozen tot prijswinnend boek van de ingezonden boeken uitgegeven in 2017-2018. De uitreiking van de prijs vond plaats op woensdag 23 oktober in de Schepenhal van het stadhuis van Nijmegen.
Voorafgaand aan de prijsuitreiking vertelden Ad van Liempt en burgemeester van Nijmegen Hubert Bruls over de betekenis van lokale en regionale geschiedenis voor onze kennis over de Tweede Wereldoorlog en over de stad Nijmegen in de Tweede Wereldoorlog.
De jury vond het boek van Lennert Savenije een overtuigende prijswinnaar. “Met deze veelzijdige en gelaagde benadering van collaboratie en verzet levert Savenije een broodnodige nieuwe dimensie aan onze beoordeling van de persoonlijke keuzes die mensen in oorlogstijd maakten. Savenije pleit voor een meer genuanceerde benadering, waarin het vacuüm dat tussen het absolute oordeel goed of fout ligt, op genuanceerde wijze wordt ingevuld. Tussen beide uitersten blijkt een zone te liggen waarin onder druk van steeds wisselende omstandigheden een veelheid van keuzes gemaakt werd. Het is een verdienste van de prijswinnaar dat hij juist deze moeilijke grijpbare groep voor het eerst voor het voetlicht brengt. Daarmee pleit Savenije voor een genuanceerde beoordeling van de vele Nijmeegse burgers die in oorlogstijd gedwongen waren om op de smalle scheidingslijn tussen collaboratie en verzet te balanceren.”
Winnaars vóór 2019:
2017: Janny Bloembergen-Lukkes, Paradoxale modernisering: Ede 1945-1995.
Groot geworden, herkenbaar gebleven
2015: Clé Lesger, Het Winkellandschap van Amsterdam
2013: Boudien de Vries, Een stad vol lezers. Leescultuur in Haarlem in de negentiende eeuw
2011: Pieter Caljé, Student, universiteit en samenleving. De Groningse universiteit in de negentiende eeuw
2009: Han Nijdam, Lichaam, eer en recht in middeleeuws Friesland
2007: Griet Vermeesch, Oorlog, steden en staatsvorming. De grenssteden Gorinchem en Doesburg tijdens de geboorte-eeuw van de Republiek (1570-1680)
2005: Theo Spek, Het Drentse esdorpenlandschap. Een historisch-geografische studie
2003: Marlou Schrover, Een kolonie van Duitsers. Groepsvorming onder Duitse immigranten in de negentiende eeuw