Jaarcongres 29 november 2019: De Vredesconferentie van Parijs (1919): Versailles en verder…

Het is dit jaar 100 jaar geleden dat de Vredesconferentie van Parijs plaatsvond. Deze conferentie heeft geleid tot het Verdrag van Versailles en tot andere verdragen met landen die zich, eind 1918, als ‘Centralen’ hebben overgegeven aan de geallieerden.

Er is een communis opinio dat de Eerste Wereldoorlog eindigde op 11 november 1918. In grote delen van Europa en Klein-Azië waren er toen en ook daarna nog diverse conflicten gaande. In haar column van 3 november 2018 in de NRC ‘Herdenk het doorgaande geweld van na 1918’ wordt dit door Beatrice de Graaf ook aangehaald. Door Churchill worden deze conflicten wel aangeduid als de ‘Wars of the Pygmies’.  Er zijn bronnen die aangeven dat hierbij nog ongeveer vier miljoen slachtoffers zijn gevallen. Om met Clemenceau te spreken: ‘Oorlog voeren is eenvoudiger dan vrede sluiten’.

Nederland is grotendeels ongeschonden uit de Eerste Wereldoorlog gekomenen was ook geen partij bij de Vredesconferentie van Parijs. Dat wil niet zeggen dat deze Vredesconferentie voor Nederland geen directe of indirecte gevolgen had of zelfs heeft. Zowel in de periode kort daarna, maar ook nu nog, zijn gevolgen merkbaar.

Ruwweg zou het onderwerp in drie perioden kunnen worden verdeeld, waarbij deze perioden ieder weer regionaal kunnen worden opgesplitst en gekeken kan worden naar de gevolgen voor Nederland.

  1. Het laatste deel van de Eerste Wereldoorlog, met name de gebeurtenissen die van belang zijn voor het einde ervan en de voorbereidingen van de Conferentie. Regio’s: De Atlantische Oceaan, West-Europa, Midden- en Oost-Europa, Rusland, het Ottomaanse Rijk en het Arabisch Schiereiland. De vorming van Tsjechoslowakije, Polen en het Koninkrijk der Serven, Kroaten en Slovenen (vanaf 1929: Joegoslavië)
  2. De Conferentie zelf. Overeenkomsten en verschillen met de Conferentie van Wenen. De persoonlijke verhoudingen tussen de hoofdrolspelers, hun vrijheid van handelen met betrekking tot hun ‘thuisfront’, De rol van Woodrow Wilsons’ Veertien Puntenplan. De symbolische data (opening, ondertekening van ‘Versailles’), Italiaanse en Griekse acties in Turkije, de overige verdragen, met name Trianon en Sèvres.
  3. De periode na de Conferentie, vooral na 28 juni: de Pools-Russische oorlog, start van de Volkenbond, de Turks-Griekse oorlog en de er op volgende volksverhuizing na de Vrede van Lausanne. En de Armeense kwestie?

Het jaarcongres wordt op 29 november 2019 georganiseerd op een nog nader te bepalen locatie. De inhoudelijke organisatie is in handen van Ruurd Casparie (KNHG lid dat onderwerp heeft voorgesteld), Beatrice de Graaf (bestuurslid Congressen KNHG, hoogleraar te Utrecht en expert op dit onderwerp) en Antia Wiersma (directeur KNHG). Het bureau van het KNHG ondersteunt de organisatie logistiek en administratief.

© KNHG 2019 Website: Code Clear